Η επιστροφή στο σχολείο είναι κάθε χρόνο μια μικρή αλλαγή για όλη την οικογένεια. Μετά από ένα καλοκαίρι με πιο χαλαρούς ρυθμούς, περισσότερες βόλτες, παιχνίδι και λιγότερο πρόγραμμα, τα παιδιά καλούνται ξανά να μπουν σε μια καθημερινότητα με πρωινό ξύπνημα, σχολείο, διάβασμα και δραστηριότητες.
Για κάποια παιδιά αυτή η μετάβαση γίνεται εύκολα. Για άλλα χρειάζεται λίγο περισσότερο χρόνο. Μπορεί να υπάρχει ενθουσιασμός για τη νέα τάξη και τους φίλους, αλλά ταυτόχρονα άγχος για τον καινούριο δάσκαλο, τα μαθήματα ή απλώς για την αλλαγή της καθημερινότητας.
Αυτό που βοηθά περισσότερο είναι να μην αντιμετωπίζουμε την επιστροφή στο σχολείο σαν κάτι που πρέπει να λειτουργήσει τέλεια από την πρώτη ημέρα. Χρειάζεται χρόνος, οργάνωση και κυρίως υπομονή μέχρι να βρει ξανά η οικογένεια τον ρυθμό της.
Η επιστροφή στη ρουτίνα χρειάζεται να γίνει σταδιακά
Μετά τις διακοπές, ένα από τα πιο δύσκολα σημεία είναι συνήθως ο ύπνος και το πρωινό ξύπνημα.
Το καλοκαίρι τα παιδιά κοιμούνται πιο αργά, ξυπνούν πιο αργά και γενικά το πρόγραμμα είναι πιο ελεύθερο. Γι’ αυτό η απότομη αλλαγή από τη μία ημέρα στην άλλη μπορεί να κάνει τα πρώτα πρωινά πιο δύσκολα. Αν υπάρχει η δυνατότητα, βοηθά να αρχίσουμε λίγες ημέρες νωρίτερα να μετακινούμε σταδιακά την ώρα ύπνου και αφύπνισης. Δεν χρειάζεται να γίνει με αυστηρότητα. Μικρές αλλαγές κάθε μέρα μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί πιο ομαλά.
Και φυσικά το ίδιο ισχύει και για εμάς τους γονείς. Όταν το πρωί δεν ξεκινά με βιασύνη και ένταση, συνήθως και τα παιδιά ακολουθούν πιο εύκολα τον νέο ρυθμό.
Δίνουμε στα παιδιά χρόνο να εκφράσουν όσα νιώθουν
Η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι μόνο μια αλλαγή στο πρόγραμμα. Για πολλά παιδιά είναι και μια συναισθηματική μετάβαση.
Μπορεί να χαίρονται που θα ξαναδούν τους φίλους τους και ταυτόχρονα να νιώθουν άγχος για τη νέα τάξη. Μπορεί να ανησυχούν για τα μαθήματα ή να μη νιώθουν ακόμη έτοιμα να αποχωριστούν τη χαλαρή καθημερινότητα του καλοκαιριού. Αν το παιδί εκφράσει φόβο ή άγχος, δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε αμέσως να το πείσουμε ότι «δεν υπάρχει λόγος να αγχώνεται».
Πολλές φορές αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι να αισθανθεί ότι το ακούμε. Μπορούμε να του δώσουμε χώρο να μιλήσει, να το καθησυχάσουμε και να του θυμίσουμε ότι είναι φυσιολογικό να χρειάζεται λίγο χρόνο μέχρι να συνηθίσει ξανά.
Αν οι ανησυχίες επιμένουν για μεγάλο διάστημα, επηρεάζουν τον ύπνο, την καθημερινότητά του ή την επιθυμία του να πάει σχολείο, τότε αξίζει να υπάρξει επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό ή τον παιδίατρο.
Η προετοιμασία από το προηγούμενο βράδυ κάνει τα πρωινά πιο ήρεμα
Τα σχολικά πρωινά είναι συνήθως πιο εύκολα όταν δεν αφήνουμε όλες τις μικρές αποφάσεις για την τελευταία στιγμή.
Η τσάντα μπορεί να είναι έτοιμη από το προηγούμενο βράδυ, τα ρούχα να έχουν επιλεγεί και τα πράγματα που χρειάζεται το παιδί να βρίσκονται σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναλαμβάνει τα πάντα ο γονιός. Αντίθετα, όσο μεγαλώνει το παιδί μπορούμε σταδιακά να του δίνουμε περισσότερη ευθύνη για την προετοιμασία του. Έτσι αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία και παράλληλα μειώνεται το άγχος του πρωινού.
Ένα σταθερό σημείο για τα σχολικά βοηθάει πολύ
Δεν χρειάζεται ένα τέλειο παιδικό γραφείο ούτε κάποια εντυπωσιακή γωνιά οργάνωσης.
Αρκεί να υπάρχει ένα σταθερό σημείο όπου το παιδί ξέρει ότι αφήνει την τσάντα, τα βιβλία, το παγούρι και όσα χρειάζεται για την επόμενη ημέρα.
Όταν κάθε πράγμα έχει τη θέση του, μειώνονται αρκετά οι στιγμές έντασης και το καθημερινό ψάξιμο.
Το ίδιο ισχύει και για το διάβασμα. Ένας ήσυχος χώρος με όσο γίνεται λιγότερους περισπασμούς βοηθά το παιδί να συγκεντρωθεί καλύτερα και να ολοκληρώσει τις εργασίες του χωρίς περιττή ένταση.
Το σχολικό κολατσιό μπορεί να οργανωθεί από πριν
Ένα ακόμη σημείο που δημιουργεί καθημερινό άγχος στους γονείς είναι το τι θα πάρει το παιδί μαζί του στο σχολείο.
Μια μικρή εβδομαδιαία οργάνωση μπορεί να μας γλιτώσει από αρκετή σκέψη μέσα στην εβδομάδα.
Δεν χρειάζεται κάθε ημέρα κάτι διαφορετικό ή περίπλοκο. Απλές επιλογές που αρέσουν στο παιδί και μπορούν να μεταφερθούν εύκολα είναι συνήθως αρκετές. Σημαντικό είναι επίσης να έχει μαζί του νερό και ένα παγούρι που μπορεί να χρησιμοποιήσει εύκολα.
Αν θέλεις περισσότερες ιδέες, μπορείς να δεις και το άρθρο «Φαγητό στο σχολείο: Ιδέες και οργάνωση γευμάτων».
Επιλέγουμε με προσοχή τη σχολική τσάντα
Η σχολική τσάντα είναι κάτι που χρησιμοποιείται καθημερινά για πολλούς μήνες, γι’ αυτό η επιλογή της δεν χρειάζεται να γίνεται μόνο με βάση το σχέδιο που αρέσει στο παιδί.
Χρειάζεται να είναι άνετη, πρακτική και κατάλληλη για την ηλικία του.
Καλό είναι επίσης το παιδί να μάθει από νωρίς να μεταφέρει μόνο όσα πραγματικά χρειάζεται και να μην γεμίζει την τσάντα με πράγματα που δεν χρησιμοποιεί.
Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα στο άρθρο «Σχολική τσάντα: Τι να διαλέξω για το παιδί μου;».
Δεν γεμίζουμε κάθε απόγευμα με δραστηριότητες
Η αρχή της σχολικής χρονιάς πολλές φορές συνοδεύεται και από την οργάνωση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων.
Είναι πολύ εύκολο να γεμίσει γρήγορα κάθε απόγευμα με ξένες γλώσσες, αθλητισμό, μουσική ή άλλες υποχρεώσεις. Οι δραστηριότητες έχουν πολλά οφέλη, όμως χρειάζεται να υπάρχει και χρόνος χωρίς πρόγραμμα.
Το παιδί έχει ανάγκη να ξεκουραστεί μετά το σχολείο, να παίξει, να βαρεθεί λίγο ή απλώς να περάσει χρόνο χωρίς να πρέπει να βρίσκεται συνεχώς κάπου. Ιδιαίτερα τις πρώτες εβδομάδες, καλό είναι να δούμε πώς ανταποκρίνεται στη νέα καθημερινότητα πριν γεμίσουμε ολόκληρο το πρόγραμμά του.
Μετά το σχολείο δεν χρειάζεται να ξεκινά αμέσως το διάβασμα
Κάθε παιδί έχει διαφορετικό τρόπο να αποφορτίζεται μετά από μια γεμάτη σχολική ημέρα. Κάποιο μπορεί να θέλει να μιλήσει αμέσως για όσα έγιναν. Κάποιο άλλο μπορεί να θέλει λίγο χρόνο μόνο του, να φάει κάτι ή να παίξει.
Δεν χρειάζεται να ξεκινά το διάβασμα τη στιγμή που περνά την πόρτα του σπιτιού. Λίγος χρόνος αποσυμπίεσης μπορεί να βοηθήσει ώστε να επιστρέψει στις σχολικές υποχρεώσεις με περισσότερη ηρεμία και συγκέντρωση.
Η βοήθεια στο διάβασμα δεν σημαίνει ότι κάνουμε τις εργασίες εμείς
Οι γονείς μπορούμε να είμαστε διαθέσιμοι όταν το παιδί δυσκολεύεται, χωρίς όμως να αναλαμβάνουμε εμείς τις εργασίες του.
Το παιδί χρειάζεται σταδιακά να μάθει ότι οι σχολικές υποχρεώσεις είναι δική του ευθύνη. Μπορούμε να εξηγήσουμε κάτι που δεν κατάλαβε, να το βοηθήσουμε να οργανώσει τον χρόνο του ή να ελέγξουμε αν έχει κατανοήσει τις οδηγίες.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία είναι να μάθει πώς να βρίσκει μόνο του λύσεις και να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται.
Τα κινητά και οι οθόνες χρειάζονται ξανά όρια
Η επιστροφή στο σχολείο είναι μια καλή ευκαιρία να ξαναδούμε και τη χρήση των οθονών μέσα στην καθημερινότητα.
Το κινητό, το tablet ή η τηλεόραση μπορούν πολύ εύκολα να μπουν ανάμεσα στο διάβασμα, στον ύπνο και στον χρόνο της οικογένειας. Δεν χρειάζεται να υπάρχουν υπερβολικά αυστηροί κανόνες, αλλά χρειάζεται να υπάρχει ένα σταθερό πλαίσιο.
Την ώρα του διαβάσματος είναι βοηθητικό το κινητό να βρίσκεται μακριά, ενώ καλό είναι πριν από τον ύπνο να υπάρχει χρόνος χωρίς συνεχές scrolling και ειδοποιήσεις.
Και φυσικά αυτό γίνεται πιο εύκολο όταν οι ίδιοι οι γονείς προσπαθούμε να ακολουθούμε παρόμοιους κανόνες.
Κρατάμε ανοιχτή την επικοινωνία με το σχολείο
Η συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς δεν χρειάζεται να ξεκινά μόνο όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Μια καλή επικοινωνία από την αρχή της χρονιάς βοηθά τόσο το παιδί όσο και τον γονιό.
Αν υπάρχει κάποια αλλεργία, χρόνια πάθηση, μαθησιακή ανάγκη ή οτιδήποτε άλλο είναι σημαντικό να γνωρίζει το σχολείο, καλό είναι να υπάρχει έγκαιρη και σαφής ενημέρωση.
Παράλληλα, αν κάτι προβληματίζει το παιδί μέσα στη σχολική καθημερινότητα, η συνεργασία με τον εκπαιδευτικό μπορεί να βοηθήσει πολύ περισσότερο από το να προσπαθούμε να βγάλουμε συμπεράσματα μόνο από όσα συμβαίνουν στο σπίτι.
Δεν χρειάζεται η σχολική χρονιά να ξεκινήσει τέλεια
Οι πρώτες ημέρες μπορεί να έχουν λίγη ένταση. Μπορεί να ξεχαστεί ένα βιβλίο, να αργήσουμε ένα πρωί, να υπάρξει περισσότερη κούραση ή το πρόγραμμα που σχεδιάσαμε να μη λειτουργήσει τελικά τόσο καλά.
Δεν σημαίνει ότι κάτι πάει στραβά. Σημαίνει ότι η οικογένεια προσαρμόζεται. Με τον καιρό το πρωινό ξύπνημα γίνεται συνήθεια, οι τσάντες ετοιμάζονται πιο εύκολα και το νέο πρόγραμμα αρχίζει να γίνεται μέρος της καθημερινότητας.
Το πιο σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι το σχολείο δεν είναι μόνο μαθήματα και βαθμοί. Είναι φιλίες, καινούριες εμπειρίες, προσπάθεια, λάθη, αυτοπεποίθηση και όλα εκείνα τα μικρά πράγματα που βοηθούν ένα παιδί να μεγαλώσει. Και όσο σημαντικό είναι να το ενθαρρύνουμε να προσπαθεί, άλλο τόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει ότι δεν περιμένουμε από εκείνο την τελειότητα.
Περιμένουμε απλώς να προσπαθήσει, να μάθει, να κάνει λάθη και να ξέρει ότι στο τέλος της ημέρας υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος που είναι εκεί για να το ακούσει.
